KĄTKÓW Michaił Nikiforowie z, ur. l (13) XI 1818 Moskwa, zm. 20 VII (l VIII) 1887 wieś Znamienskoje (gub. moskiewska), publicysta i wydawca. Za młodu liberał i romantyk, rozmiłowany w filozofii G.W.E Hegla i EW. Schellinga, uczestnik filozoficzno-Iiterackiego kółka N. Stankiewicza. Tu poznał m.in. M. Bakunina i K. Aksakowa, zaprzyjaźnił się z W. Bielinskim.
Redaktor gazety "Moskowskije Wiedomosti" (1850-55 i 1863-87) oraz wydawca dwutygodnika, a od 1861 miesięcznika społeczno-literackiego "Russkij Wiestnik" (1856-87), w którym drukowali - obok wybitnych historyków, ekonomistów i prawników - M. Sałtykow-Szczedrin, A. Ostrowski, A. Tołstoj, A. Fet, A. Maj-kow, N. Ogariow, I. Turgieniew, I. Gonczarow, L Tołstoj, F. Dostojewski i in. Po reformie chłopskiej 1861 K. gwałtownie ewoluuje w prawo stając się rzecznikiem rządów twardej ręki. Po Powstaniu Styczniowym 1863 kampania prasowa K. przeciwko "nihilistom" łączy się z brutalną nagonką antypolską, a sam K. staje się symbolem wstecznictwa i wielkoruskiego nacjonalizmu. D.K.
